{"id":375,"date":"2020-08-03T15:26:00","date_gmt":"2020-08-03T13:26:00","guid":{"rendered":"https:\/\/atomic-temporary-179435686.wpcomstaging.com\/?p=375"},"modified":"2020-08-03T15:26:00","modified_gmt":"2020-08-03T13:26:00","slug":"krotka-historia-osobowosci-elektronicznej-2-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ailaw.news\/pl\/krotka-historia-osobowosci-elektronicznej-2-2\/","title":{"rendered":"Kr\u00f3tka historia osobowo\u015bci elektronicznej"},"content":{"rendered":"

\u017byjemy w czasach, w kt\u00f3rym roboty i systemy wyposa\u017cone w sztuczn\u0105 inteligencj\u0119 (SI) zacz\u0119\u0142y zast\u0119powa\u0107 ludzi, co szczeg\u00f3lnie widoczne jest na rynku pracy. Automatyzacja sprawia, \u017ce zast\u0119powani s\u0105 pracownicy nie tylko fizyczni, ale tak\u017ce umys\u0142owi – prawnicy, czy maklerzy. Ju\u017c w 2017 roku Goldman Sachs<\/a> w Nowym Jorku z 600 zatrudnionych makler\u00f3w, pozostawi\u0142 dw\u00f3ch, a reszt\u0119 pracy powierzy\u0142 oko\u0142o 200 in\u017cynierom komputerowym. Wed\u0142ug jednego z cz\u0142onk\u00f3w zarz\u0105du banku Marty Chaveza – czterech makler\u00f3w mo\u017cna zamieni\u0107 na jeden komputer i programist\u0119 – efekt b\u0119dzie ten sam, a nawet lepszy.<\/p>\n\n\n\n

Roboty potrafi\u0105 naprawd\u0119 du\u017co, mo\u017cna je szkoli\u0107, a coraz wi\u0119cej z nich mo\u017ce samodzielnie podejmowa\u0107 decyzje, a tak\u017ce wykonywa\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107 kreatywn\u0105 dotychczas b\u0119d\u0105c\u0105 tylko domen\u0105 cz\u0142owieka – tworzy\u0107 muzyk\u0119, pisa\u0107 artyku\u0142y, czy malowa\u0107 obrazy. To spowodowa\u0142o, \u017ce zacz\u0119to zastanawia\u0107 si\u0119 w jaki spos\u00f3b przygotowa\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwo na zmiany zwi\u0105zane z wprowadzaniem SI na coraz wi\u0119ksze obszary naszego \u017cycia – r\u00f3wnie\u017c na przeobra\u017caj\u0105cy si\u0119 rynek pracy. <\/p>\n\n\n\n

Bill Gates zaproponowa\u0142, \u017ceby opodatkowa\u0107 roboty, t\u0142umacz\u0105c, \u017ce praca wykonywana przez maszyn\u0119 powinna by\u0107 opodatkowana, w taki sam spos\u00f3b jak ta wykonywana przez cz\u0142owieka. Niekt\u00f3rzy \u2013 tak jak Elon Musk – opowiadaj\u0105 si\u0119 za rozwi\u0105zaniem przyznania ludziom tzw. bezwarunkowego dochodu podstawowego. Idea ta zak\u0142ada, \u017ce ka\u017cda osoba powinna otrzyma\u0107 tak\u0105 sam\u0105 kwot\u0119 pieni\u0119dzy \u2013 niezale\u017cnie od wieku, sytuacji materialnej, zarobk\u00f3w, kt\u00f3ra zapewni minimum egzystencji, aby ka\u017cdego by\u0142o sta\u0107 na zagwarantowanie podstawowych potrzeb, np. mieszkania, jedzenia, ubrania. Musk przewiduje, \u017ce rozwi\u0105zanie to b\u0119dzie konieczne ze wzgl\u0119du na to, \u017ce b\u0119dzie coraz mniej pracy i mniej zawod\u00f3w, kt\u00f3re mo\u017ce wykonywa\u0107 cz\u0142owiek.<\/p>\n\n\n\n

Od stycznia 2017 roku do ko\u0144ca 2018 roku w Finlandii przeprowadzono eksperyment, gdzie uczestnikom zapewniono doch\u00f3d podstawowy w wysoko\u015bci 560 euro miesi\u0119cznie. W 2019 roku Finlandia przedstawi\u0142a pierwsze wyniki eksperymentu. Wprowadzenie dochodu podstawowego nie wp\u0142yn\u0119\u0142o pozytywnie na zatrudnienie, ale poprawi\u0142o poczucie dobrobytu<\/em> u \u015bwiadczeniobiorc\u00f3w. Eksperyment zako\u0144czy\u0142 si\u0119 niepowodzeniem, gdy\u017c uczestnicy nie byli zmotywowani do poszukiwania pracy.<\/p>\n\n\n\n

Przewiduje si\u0119, \u017ce automatyzacja zmieni ca\u0142y \u015bwiat, a nowa rewolucja przemys\u0142owa, kt\u00f3rej aktualnie jeste\u015bmy \u015bwiadkami, prawdopodobnie dotknie ka\u017cd\u0105 warstw\u0119 spo\u0142eczn\u0105. SI i systemy autonomiczne (te kt\u00f3re s\u0105 zdolne do podejmowania decyzji i ich realizacji, niezale\u017cnie od kontroli zewn\u0119trznej lub wp\u0142ywu z zewn\u0105trz;) powoduj\u0105 r\u00f3wnie\u017c powstanie szeregu nowych wyzwa\u0144 prawnych.<\/p>\n\n\n\n

Analizy problem\u00f3w jakie mo\u017ce przynie\u015b\u0107 sztuczna inteligencja dokonuj\u0105 tak\u017ce organizacje mi\u0119dzynarodowe i unijne. W 2017 roku powsta\u0142y Przepisy<\/a> Prawa Cywilnego dotycz\u0105ce Robotyki – Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 16 lutego 2017r. zawieraj\u0105ce zalecenia dla Komisji w sprawie przepis\u00f3w prawa cywilnego dotycz\u0105cych robotyki (2015\/2103(INL), <\/em>kt\u00f3re wprost m\u00f3wi\u0105, \u017ce maj\u0105c na uwadze, \u017ce istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107, \u017ce w perspektywie d\u0142ugoterminowej sztuczna inteligencja przewy\u017cszy ludzkie zdolno\u015bci intelektualne<\/em>, konieczne jest rozwa\u017cenie, czy wprowadzi\u0107 instrument prawny nadaj\u0105cy robotom specjalny status prawny w perspektywie d\u0142ugoterminowej, aby przynajmniej najbardziej rozwini\u0119tym robotom autonomicznym mo\u017cna by\u0142o nada\u0107 status os\u00f3b elektronicznych odpowiedzialnych za<\/em> naprawianie wszelkich szk\u00f3d, jakie mog\u0142yby wyrz\u0105dzi\u0107, oraz ewentualne stosowanie osobowo\u015bci elektronicznej<\/strong> w przypadkach podejmowania przez roboty autonomicznych decyzji lub ich niezale\u017cnych interakcji z osobami trzecimi. <\/em>We wspomnianym dokumencie wzywa si\u0119 r\u00f3wnie\u017c tw\u00f3rc\u00f3w maszyn, by stosowali prawa robotyki Isaaca Asimova, przedstawione w jego opowiadaniu \u2013 Zabawa w berka (1942). Brzmi\u0105ce nast\u0119puj\u0105co:<\/p>\n\n\n\n

1.Robot nie mo\u017ce skrzywdzi\u0107 cz\u0142owieka, ani przez zaniechanie dzia\u0142ania dopu\u015bci\u0107, aby cz\u0142owiek dozna\u0142 krzywdy.<\/p>\n\n\n\n

2.Robot musi by\u0107 pos\u0142uszny rozkazom cz\u0142owieka, chyba \u017ce stoj\u0105 one w sprzeczno\u015bci z Pierwszym Prawem.<\/p>\n\n\n\n

3.Robot musi chroni\u0107 sam siebie, je\u015bli tylko nie stoi to w sprzeczno\u015bci z Pierwszym lub Drugim Prawem.<\/p>\n\n\n\n

W akcie przedstawionym w UE miejsce znalaz\u0142 r\u00f3wnie\u017c kodeks post\u0119powania dla naukowc\u00f3w i projektant\u00f3w, kt\u00f3ry okre\u015bla podstawowe zasady etyczne, jakie nale\u017cy przestrzega\u0107 podczas tworzenia, programowania i wykorzystywania robot\u00f3w. Postulowane jest w\u0142\u0105czenie tych zasad do uregulowa\u0144 prawnych pa\u0144stw cz\u0142onkowskich.<\/p>\n\n\n\n

Dokument spotka\u0142 si\u0119 ze sprzeciwem. Eksperci zajmuj\u0105cy si\u0119 SI z takich obszar\u00f3w jak etyka, prawo, czy medycyna wystosowali list otwarty do Komisji Europejskiej<\/strong>, w kt\u00f3rym wyrazili zaniepokojenie przyznaniem statusu osobowo\u015bci elektronicznej robotom, gdy\u017c sama konstrukcja prawna osobowo\u015bci prawnej zwi\u0105zana jest z osob\u0105 fizyczn\u0105 (i z osob\u0105 prawn\u0105, kt\u00f3ra bezpo\u015brednio zwi\u0105zana jest z cz\u0142owiekiem), a to oznacza\u0142by, \u017ce robot posiada\u0142by prawa cz\u0142owieka, takie jak prawo do godno\u015bci, prawo do obywatelstwa. By\u0142oby to sprzeczne z Kart\u0105 Praw Podstawowych UE, czy konwencjami chroni\u0105cymi prawa cz\u0142owieka. List mo\u017cna przeczyta\u0107 tu<\/a>.<\/a><\/p>\n\n\n\n

Aby kontynuowa\u0107 dalsze rozwa\u017cania o osobowo\u015bci elektronicznej, nale\u017cy odpowiedzie\u0107 na pytanie, czym w\u0142a\u015bciwie jest ten termin.<\/p>\n\n\n\n

W powszechnym u\u017cyciu wyst\u0119puje termin osobowo\u015b\u0107 prawna oznaczaj\u0105ca zdolno\u015b\u0107 bycia podmiotem praw i obowi\u0105zk\u00f3w oraz dokonywania we w\u0142asnym imieniu czynno\u015bci prawnych1<\/sup>. Aktualnie mo\u017ce dotyczy\u0107 osoby ludzkiej (osoby fizycznej), a osoby prawne (np. sp\u00f3\u0142ki) uzyskuj\u0105 (co do zasady) osobowo\u015b\u0107 prawn\u0105 z chwil\u0105 wpisania ich do w\u0142a\u015bciwego rejestru. Osoby prawne dzia\u0142aj\u0105 (kszta\u0142tuj\u0105 swoje prawa i obowi\u0105zki) za po\u015brednictwem zarz\u0105dzaj\u0105cych nimi os\u00f3b (jako organ\u00f3w osoby prawnej).<\/p>\n\n\n\n

W celu prowadzenia dalszych rozwa\u017ca\u0144, nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce termin osobowo\u015bci elektronicznej b\u0119dzie odnosi\u0142 si\u0119 tylko do robot\u00f3w, kt\u00f3re zosta\u0142y wyposa\u017cone w sztuczn\u0105 inteligencj\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Dlaczego przyznanie robotom takiego statusu jest wa\u017cne? Powod\u00f3w jest kilka. A g\u0142\u00f3wny dotyczy okre\u015blenia kto jest odpowiedzialny za szkody wyrz\u0105dzone przez robota. Dotychczas konstrukcja ta by\u0142a przewidziana tylko dla ludzi. Czy robot, kt\u00f3ry podejmuje autonomiczne decyzje mo\u017ce by\u0107 odpowiedzialny za swoje czyny? Czy mo\u017ce by\u0107 poci\u0105gni\u0119ty do odpowiedzialno\u015bci za szkody w mieniu, za wyrz\u0105dzenie krzywdy ludziom?<\/p>\n\n\n\n

Niekt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105, \u017ce odpowiedzialno\u015b\u0107 mog\u0142aby dotyczy\u0107 osoby, kt\u00f3ra pos\u0142uguje si\u0119 rzecz\u0105, ale czy jest to konstrukcja odpowiednia, kiedy robot, kt\u00f3ry samodzielnie podejmuje decyzje i w\u0142a\u015bciciel nie ma nad nim kontroli? Drug\u0105 opcj\u0105 jest poci\u0105gni\u0119cie do odpowiedzialno\u015bci tw\u00f3rcy maszyny. Ale czy faktycznie mo\u017cna obci\u0105\u017cy\u0107 go odpowiedzialno\u015bci\u0105, kiedy robot podejmie decyzje w przypadkach nieprzewidzianych przez swojego kreatora? Czy mo\u017ce trzecie rozwi\u0105zanie \u2013 robot odpowiedzialny za swoje czyny nie by\u0142oby naj\u0142atwiejszym i najbardziej sprawiedliwym \u015brodkiem? Jednak\u017ce przyznanie osobowo\u015bci elektronicznej robotom rodzi\u0142oby kolejne pytania i w\u0105tpliwo\u015bci prawne\u2013 czy w takim razie robot ma prawa i obowi\u0105zki? Czy mo\u017cna m\u00f3wi\u0107, \u017ce robot mo\u017ce mie\u0107 prawo w\u0142asno\u015bci? Czy mo\u017ce p\u0142aci\u0107 podatki tak jak ludzie?<\/p>\n\n\n\n

Dlaczego kwestia odpowiedzialno\u015bci mo\u017ce by\u0107 skomplikowana? Bo mo\u017ce dotyczy\u0107 dw\u00f3ch przypadk\u00f3w \u2013 pierwszy, gdy dysponent maszyny korzysta z niej nieostro\u017cnie lub u\u017cywa jej \u017ceby wyrz\u0105dzi\u0107 szkod\u0119 \u2013 wtedy odpowiedzialno\u015b\u0107 jest \u0142atwa do okre\u015blenia i dotyczy osoby odpowiedzialnej za robota. Drugi przypadek mo\u017ce by\u0107 bardziej skomplikowany i wyst\u0119puje wtedy, gdy robot si\u0119 usamodzielni i zachowuje si\u0119 w spos\u00f3b inny ni\u017c przewidywa\u0142 tw\u00f3rca. W takim wypadku odpowiedzialno\u015b\u0107 m\u00f3g\u0142by ponosi\u0107 zak\u0142ad ubezpiecze\u0144. Postulowane jest utworzenie specjalnego funduszu ubezpieczeniowego, kt\u00f3ry by\u0142by zwi\u0105zany z maszyn\u0105 i z kt\u00f3rego wyp\u0142acano by odszkodowanie osobom poszkodowanym przez dzia\u0142anie robota. Proponowane jest te\u017c stworzenie specjalnego rejestru robot\u00f3w, z kt\u00f3rego wynika\u0142oby, kto jest odpowiedzialny za maszyn\u0119 i kto op\u0142aca za ni\u0105 ubezpieczenie.<\/p>\n\n\n\n

Ale nie tylko odpowiedzialno\u015b\u0107 jest kwesti\u0105 problematyczn\u0105. Z osobowo\u015bci\u0105 elektroniczn\u0105 zwi\u0105zane by\u0142by r\u00f3wnie\u017c zagadnienia zobowi\u0105za\u0144 np. kontrakty zawierane przez roboty. Czy je\u015bli robot zawar\u0142by umow\u0119 z cz\u0142owiekiem by\u0142aby ona wi\u0105\u017c\u0105ca? Czy w\u0142a\u015bciciel mo\u017ce by\u0107 reprezentowany przez swojego robota, gdy ten zawiera umow\u0119 w oparciu o autonomiczn\u0105 decyzj\u0119? Przyznanie statusu osobowo\u015bci prawnej bardzo u\u0142atwi\u0142oby rozstrzygni\u0119cie tych problem\u00f3w. By\u0107 mo\u017ce mo\u017cna by\u0142oby rozpatrywa\u0107 dzia\u0142ania robota, tak jak dzia\u0142ania osoby prawnej, niezale\u017cnie od jego w\u0142a\u015bciciela. Maszyny tak jak w przypadku os\u00f3b prawnych s\u0142u\u017cy\u0142by w\u0142a\u015bcicielom do osi\u0105gni\u0119cia okre\u015blonego celu. Ich osobowo\u015b\u0107 \u2013 tak jak os\u00f3b prawnych- by\u0142aby niejako fikcj\u0105.<\/p>\n\n\n\n

W 2017 roku humanoidalny robot wyposa\u017cony w sztuczn\u0105 inteligencj\u0119 – Sophia, wyprodukowany przez firm\u0119 Hanson Robotics z Hongkongu, zosta\u0142 obywatelem Arabii Saudyjskiej, wpisuj\u0105c si\u0119 tym samym w trend upodmiotowienia. Robot szybko zyska\u0142 popularno\u015b\u0107 i zacz\u0105\u0142 udziela\u0107 wywiad\u00f3w na ca\u0142ym \u015bwiecie. Jeden z wywiad\u00f3w mo\u017cna obejrze\u0107 tutaj<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Niedawno \u2013 pod koniec 2019 roku \u2013 Europejska Grupa Ekspert\u00f3w ds.odpowiedzialno\u015bci i nowych technologii przy Komisji Europejskiej opublikowa\u0142a raport<\/a> – LIABILITY FOR ARTIFICIAL INTELLIGENCE AND OTHER EMERGING DIGITAL TECHNOLOGIES, w kt\u00f3rym stwierdzono, \u017ce dla cel\u00f3w odpowiedzialno\u015bci nie jest konieczne nadanie autonomicznym systemom prawnym osobowo\u015bci. Szkody spowodowane przez w pe\u0142ni autonomiczne technologie mog\u0105 by\u0107 zredukowane do ryzyka, kt\u00f3ry mo\u017cna przypisa\u0107 osobom fizycznym lub osobom prawnym. Podej\u015bcie pokrywa si\u0119 z tym zaproponowanym w Polsce.<\/p>\n\n\n\n

Na gruncie polskim w projekcie Polityki Rozwoju Sztucznej Inteligencji w Polsce na lata 2019 \u2013 2027 stwierdzono, \u017ce: Polska stoi na stanowisku i popiera te kraje, kt\u00f3re odmawiaj\u0105 nadania systemom AI statusu obywatelstwa czy osobowo\u015bci prawnej. Koncept ten jest sprzeczny z ide\u0105 Human Centric AI oraz stanem rozwoju system\u00f3w AI, a wreszcie wy\u017cszego statusu zwierz\u0105t nad maszynami. Nadto, Polska opowiada si\u0119 za koncepcj\u0105 supremacji cz\u0142owieka nad systemami AI, a przez to odpowiedzialno\u015bci\u0105 ludzk\u0105 osobist\u0105 lub os\u00f3b prawnych, kt\u00f3rych cz\u0142owiek jest za\u0142o\u017cycielem i zarz\u0105dc\u0105. Re\u017cim prawa prywatnego mi\u0119dzynarodowego r\u00f3wnie\u017c nie powinien dopu\u015bci\u0107 czynnego udzia\u0142u typu sztucznej- inteligentnej osoby prawnej w obrocie prawnym.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Omawiana sprawa budzi wiele konsekwencji. Niekt\u00f3rzy naukowcy sprzeciwiaj\u0105 si\u0119 przyznaniu robotom praw i obowi\u0105zk\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 przyznane dotychczas tylko ludziom, t\u0142umacz\u0105c, \u017ce ci\u0119\u017cko by\u0142oby by stwierdzi\u0107, czy mo\u017ce by\u0107 nosicielem takich d\u00f3br prawnych jak nietykalno\u015b\u0107 cielesna, prywatno\u015b\u0107. Argumentuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c \u017ce dopiero kiedy SI rozwinie si\u0119 do poziomu, w kt\u00f3rym robot sam rzeczywi\u015bcie b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 zrozumie\u0107 znaczenie swoich czyn\u00f3w i pokierowa\u0107 swoim post\u0119powaniem, stanie si\u0119 zdolny do ponoszenia winy na takiej zasadzie jak cz\u0142owiek. Jednak\u017ce na obecnym etapie rozwoju nie ani potrzeby, ani podstaw do nadawania AI osobowo\u015bci prawnej<\/p>\n\n\n\n

Niewykluczone, \u017ce prawodawca b\u0119dzie musia\u0142 zmierzy\u0107 si\u0119 z tym problemem, ale jeszcze nie teraz \u2013 dopiero, gdy sztuczna inteligencja dor\u00f3wna ludzkiej.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

[1] czynno\u015b\u0107 prawna – czynno\u015b\u0107 konwencjonalna (skonstruowana przez norm\u0119 prawn\u0105) podmiotu prawa cywilnego, zawieraj\u0105ca tre\u015b\u0107 okre\u015blaj\u0105c\u0105 konsekwencje prawne zdarzenia prawnego. <\/p>\n\n\n\n

<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u017byjemy w czasach, w kt\u00f3rym roboty i systemy wyposa\u017cone w sztuczn\u0105 inteligencj\u0119 (SI) zacz\u0119\u0142y zast\u0119powa\u0107 ludzi, co szczeg\u00f3lnie widoczne jest na rynku pracy. Automatyzacja sprawia, \u017ce zast\u0119powani s\u0105 pracownicy nie tylko fizyczni, ale tak\u017ce umys\u0142owi – prawnicy, czy maklerzy. Ju\u017c w 2017 roku Goldman Sachs w Nowym Jorku z 600 zatrudnionych makler\u00f3w, pozostawi\u0142 dw\u00f3ch, a […]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-375","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ogolne"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ailaw.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/375","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ailaw.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ailaw.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ailaw.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ailaw.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=375"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/ailaw.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/375\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ailaw.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=375"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ailaw.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=375"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ailaw.news\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=375"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}